Voor jong en oud

Birgit op de Laak

Stedenbouwkundig én sociaal-maatschappelijk een prima plan

Bij de transformatie van hof te Berkel zijn twee bestuurders van de gemeente Horst aan de Maas betrokken: wethouder Birgit op de Laak (o.a. sociale zaken, volksgezondheid en maatschappelijke ondersteuning) en haar collega Leon Litjens (o.a. grondzaken, ruimte en gebiedsontwikkeling). "Deze ontwikkeling kent immers zowel een stedenbouwkundige als een sociaal-maatschappelijke component," licht Op de Laak toe. "Juist het feit dat deze twee hier zo nauw samenvallen en elkaar versterken, maakt hof te Berkel zo uniek."

Hof te Berkel ligt direct tegen het centrum van Horst. Het gebied kent een aantal grote gebouwen die niet alleen functioneel gedateerd zijn - verpleeghuis Elzenhorst en de voormalige verpleegstersflat 'de Hoge Horst' - maar die qua uitstraling en volume ook niet aansluiten bij de karakteristiek van de dorpskern. Leon Litjens: "Die flat met acht bouwlagen past niet in Horst. En het verzorgingshuis beantwoordt niet langer aan de woonwensen van cliënten, noch aan de huidige visie op zorgverlening. Vandaar dat ze moeten verdwijnen. Dat geldt niet voor het aangrenzende oorspronkelijke ziekenhuis, 't  Gasthoes. Integendeel, dit fraaie klassieke pand geldt als inspiratiebron voor de hele architectuur in hof te Berkel en blijft dan ook zeker behouden. De buitenkant dan toch; de binnenkant wacht nog op creatieve ideeën die het pand op termijn een nieuwe of hernieuwde bestemming kunnen geven."

Open verbinding 

Doordat de grote bouwmassa's verdwijnen, ontstaat er een stedenbouwkundige transparantie die het centrum van Horst een stuk aantrekkelijker maakt. Litjens: "Het oude zorggebied vormt als het ware een blokkade tussen het centrum en de wijk aan de andere kant. Je moet er echt omheen. In het nieuwe hof te Berkel komen straten en paden die niet alleen uitnodigen om het gebied zelf te betreden, maar die ook een open verbinding creëren van en naar het centrum. Hof te Berkel wordt een aantrekkelijke plek om te verblijven én om je doorheen te begeven."

Diversiteit is cruciaal 

In die openheid en transparantie schuilen straks de aantrekkelijkheid en kracht van het gebied. "We willen een wijk creëren voor jong en oud, voor mensen met en zonder zorgbehoefte," neemt Op de Laak over. "Daarom willen we hier een heel gevarieerde mix van woningen en appartementen. Welke bewoners zorgbehoevend zijn en welke niet, dat valt straks aan hun woonomgeving niet te zien. Net als hun buurtgenoten hebben de cliënten van de Zorggroep en van Dichterbij hun eigen woning, met een eigen voordeur. Ze wonen dan op Bloesempad 31 en niet in een instelling. Deze vanzelfsprekende diversiteit is cruciaal voor het concept van de wijk. Zoals overal in Nederland, willen we ook in Horst aan de Maas toe naar een cultuur waarin mensen weer aandacht hebben voor elkaar en voor elkaar zorgen als dat nodig is. Als we een wijk creëren - woningen, voorzieningen en openbare ruimte waarin krachtige burgers op een spontane manier in contact komen met mensen die enige zorg of burenhulp nodig hebben, ontstaat er vanzelf een situatie waarin men iets voor elkaar kan en wil betekenen"

De tijd is rijp 

Het plan heeft een enorm lange aanloop gehad, vinden sommigen. Op de Laak vindt dat wel meevallen. "Verschillende partijen hebben eigendom in dit gebied. Het is nogal wat om te vragen dat zomaar af te schrijven en vervolgens met elkaar een sprong in het diepe te wagen. Je zult eerst je ideeën en ambities moeten aanscherpen en op elkaar af moeten stemmen en dat vergt tijd. Bovendien denk ik dat nu pas de tijd echt rijp is voor een ontwikkeling als deze. Het is pas sinds kort dat we in ons land anders tegen zorg aankijken, dat we met ons allen vinden dat zorg pas komt na welzijn. Het is een vrij recent inzicht dat we mensen niet naar de zorg moeten halen, maar dat we hen beter in hun natuurlijke leefomgeving kunnen laten om hen daar vervolgens op maat te ondersteunen. Via professionals én via mensen uit hun sociale netwerk. Het hele plaatje klopt nu en dat maakt dat we gezamenlijk zo enthousiast aan de slag zijn gegaan in hof te Berkel."   

Voortvarend en pragmatisch 

Beide wethouders zijn uitermate te spreken over de wijze waarop gemeente, zorginstelling en ontwikkelaar in hof te Berkel met elkaar optrekken en sturing geven aan het proces. Als partners, gedreven door dezelfde doelstellingen, eenzelfde ambitie. Geijkte procedures en traditionele rolverdelingen graag inwisselend voor een voortvarende, pragmatische aanpak. Litjens: "Wanneer je zo hecht samenwerkt, moet je zaken daar neerleggen waar ze vanuit de meeste expertise kunnen worden opgepakt. Het terrein van de Zorggroep is zorg en welzijn. Dat van de gemeente grondexploitatie en juridische procedures. CRA Vastgoed is van het ontwikkelen en bouwen. Vandaar dat we de aanleg van nutsvoorzieningen, wegen en openbare ruimte graag overlaten aan CRA Vastgoed, als risicodragende partij."    

Woningbezitters op weg geholpen 

Leon LitjensHof te Berkel wordt een plek waar ouderen en jongeren, alleenstaanden en gezinnen met kinderen graag willen wonen. Waar velen een woning zullen willen kopen. Tenminste, als ze in deze lastige markt hun bestaande woning kwijt kunnen raken. De gemeente springt wat dat betreft graag bij met een pakket  stimuleringsmaatregelen, besluit Litjens. "Daartoe behoort onder meer een garantieregeling die mensen die willen verhuizen de zekerheid geeft dat wij als gemeente hun woning aankopen, wanneer ze die zelf niet kwijtraken. Die aangekochte woning kunnen we vervolgens inzetten in de 'woonketting', waarmee we in Horst aan de Maas al geruime tijd werken. Via dat instrument smeden we een keten van woningen, waarvan de eigenaren als potentiële kopers en verkopers met elkaar zijn verbonden. En dat werkt absoluut; je ziet in Horst aan de Maas significant meer afzet van woningen dan in omringende gemeenten." Ongetwijfeld helpt deze aanpak ook in hof te Berkel mensen een nieuw thuis te vinden in een hechte, levendige wijk.

 

Mario van Rens

“Het concept van woonwijk hof te Berkel is uniek voor Horst aan de Maas. Het is een buurt waar kwaliteit van leven en praktische bruikbaarheid centraal staan. Een woonwijk waar rekening is gehouden met het behoud van waardigheid van iedere bewoner. Bij de bouw van de woningen is op voorhand rekening gehouden met levensloopbestendigheid en duurzaamheid.

“Woonwijk hof te Berkel is een geweldige uitdaging voor De Zorggroep. Niet alleen voor de bewoners, maar ook voor de mensen die zorg verlenen. Zo lang mogelijk thuis in je eigen omgeving blijven wonen en zelf de regie blijven houden, ook als je zorg nodig hebt, dat is onze visie.

De Zorggroep wil de mensen niet naar de zorg halen, maar de zorg juist naar hen toe brengen.

Samen met woningbouwcorporaties en gemeenten bouwt De Zorggroep woningen en wijken waar het mogelijk is om alle zorg, van lichte tot en met intensieve zorg, te ontvangen.

Woonwijk hof te Berkel is daar een voorbeeld van.

Maar, dat betekent wel een andere vorm van zorg verlenen. Wij gaan uit van wat ouderen zelf kunnen en willen doen. Het betekent in de praktijk dat mensen alle ruimte hebben om zelfstandig hun leven te leiden. Wonen en welzijn staan voorop.

Wij sluiten hier onze zorg op aan, door mensen de ondersteuning te bieden die ze nodig hebben. Niet meer en niet minder.

In woonwijk hof te Berkel wonen mensen straks in hun eigen appartement, met een eigen voordeur en terras. Dat is toch iets anders dan bijvoorbeeld wonen in verpleeghuis Elzenhorst. Daar delen mensen een kamer en maken de verzorgenden hun dagelijkse ronde op een afdeling. Dat is niet meer van deze tijd. Iedereen wil zo lang mogelijk een zelfstandig huishouden voeren, met de eigen spullen. Gewoon leven waarbij je je prettig bij voelt.

Voor mensen die meer zorg nodig hebben, zoals mensen met dementie, bouwen we groepswoningen. Daar wonen zeven mensen bij elkaar. Een herkenbare woonomgeving is voor mensen met dementie erg belangrijk. Daarom richten we de woningen in met spullen van vroeger. Mensen kunnen ook hun eigen meubilair van thuis meenemen. Dit roept herkenning op en dat zorgt voor een veilig en vertrouwd gevoel.

Huiselijkheid en structuur in de dagelijkse bezigheden staan er centraal. De alledaagse levenswijzen van mensen met dementie zijn het uitgangspunt. We zorgen dat we zoveel mogelijk aansluiten bij hoe het thuis was. Iemand die gewend was ’s middags een warme maaltijd te eten, doet dat in de groepswoningen straks ook. Een ander die buiten een sigaretje wil roken, kan dat zelfstandig blijven doen in de (besloten) tuin. Ook hier behouden de bewoners zoveel mogelijk zelf de regie. De bewoners bepalen het ritme van de dag, niet de zorg.

Door deze (nieuwe) manier van werken willen we kwalitatief betere zorg bieden en mensen die aandacht geven die ze verdienen. En dat is precies wat deze mensen nodig hebben.”

Aanmelding nieuwsbrief

Als u geïnteresseerd bent in de digitale nieuwsbrief van hof te Berkel, meldt u dan hieronder aan.

hier aanmelden

Contactformulier

Heeft u vragen of opmerkingen aangaande het nieuwbouwproject hof te Berkel? Vul dan ons contactformulier in of kijk bij contact.

contactformulier

Veel gestelde vragen

Voordat u een vraag per email of formulier aan ons stelt vind u wellicht het antwoord in de rubriek “Veel gestelde vragen”

open overzicht